Eğitimde cinsiyet ayrımı olmaz

Prof. Dr. Asiye Nuhoğlu

Prof. Dr. Asiye Nuhoğlu



RÖPORTAJ: Nihal Altıngövde 02 Eylül 2015, 09:34

Türkiye’nin ilk Neonatologlarından Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Asiye Nuhoğlu eğitimde ilk dönemin çok önemli olduğunu söyledi. Velilerin okul seçiminde dikkatli olması gerektiğini belirten Nuhoğlu, “Cinsiyet ve sınıf ayrımı yapmadan tüm çocukların eşit olarak bütün haklardan yararlanması şart” ifadelerini kullandı

Türkiye'nin ilk Neonatologlarından biri olan ve Medicana International Hastanesi doktorlarından Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Asiye Nuhoğlu ile çocukların okula başlama sürecini ve eğitim öğretim dönemini değerlendirdik. "Çocuğun uyum sağlama becerisini göstermesi, onun geleceği adına en uygun başlangıç olacaktır" diye konuşan Nuhoğlu, bütün bu süreçlerde çocuğun, aile, sınıf öğretmeni ve okulun rehber öğretmeni ile yakın işbirliği halinde hareket etmesi gerektiğini belirterek, velilere önemli uyarılarda bulundu.

Okulların açılmasına çok az bir süre kaldı. Bu anlamda velilere ve öğrencilere yönelik ne gibi önerileriniz olabilir?
Yeni okul dönemine olumlu başlangıç yapmak çocuğun genel davranışlarında, kendine güveninde ve ileriki yıllarda ki akademik başarısını doğrudan etkiler. Çocuk sağlığında çocukların yaşam kalitesinin artırılması konusu gerçekten çok önemlidir. Çünkü çocuklar geleceğimizdir. Çocuklar bütün toplumlar için bu nedenle çok önemlidir. Yaşamın temeli, hayatın başlangıcıdır. Bebekler doğduktan sonra, bebeklik, erken çocukluk geçirdikten sonra ki dönemimiz okul öncesi dönemdir. Bu dönem önemli bir dönemdir. Bunun arkasından okul dönemi çağı gelir. Bu dönemler en önemli dönemler. Çünkü çocuklar doğduktan sonra ilk eğitimi anne babadan alır.

Bilinçli aile sağlıklı nesil
Siz bir Neonatolog olarak eğitilebilir çocuklar yetiştirmenin doğum öncesinden başladığını vurguluyorsunuz?
Evet. Günümüzde artık gebelik bir yana evlilik öncesi danışmanlık hizmetlerinin verilmesi belediyeler ve bir takım sivil toplum kuruluşları tarafından başlatılmış vaziyette. Bu yıllardan beri yapılıyor ama günümüzde giderek artırılıyor, yaygınlaşıyor. Bu konuda ben  1999- 2000 yıllarında Sarıyer Belediyesi ile birlikte başlattığımız çok güzel bir proje vardı. "Bilinçli aile, sağlıklı nesil" Çok güzel bir çalışmaydı Belediye Başkanımız Yusuf Tülün'dü. O bölgenin sağlıktan sorumlu müdürü Mesude Hanım ile birlikte çok önemli çalışmalara imza atmıştık. Geçen yıl Bahçelievler Kaymakamı Mehmet Ali Bey ve Milli Eğitim Müdürlüğü önderliğinde yaptığımız güzel bir proje vardı. "Sağlıklı nesiller için veli buluşmaları" adı altında. Geçen sene bu programı biz 3 grup altında yaptık. Okul öncesi gruplar, ilkokul öğrenci grupları ve ortaokul öğrenci grupları olarak. Bu yıl bu programı geliştirerek sürdüreceğiz. Kaymakamlık, Milli Eğitim Müdürlüğü, okullar, öğretmenler, müdürler ve veliler. Çok büyük ilgi gördü.

Beylikdüzü'nde kapsamlı proje yapılacak
nBeylikdüzü'nde bu projeler benzeri çalışmalar yapmayı düşünüyor musunuz?
Bir kaç ay önce Beylikdüzü Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ile görüşmelerimiz oldu. Başkanımızda çok genç, enerjik, danışmanları da öyle. Her defasında geliştiriyoruz programımızı. Bu projemize çok sıcak baktılar. Beylikdüzü'nde daha kapsamlı bir projeyi hayata geçireceğiz. Yapacağımız programda en başta bebeğin sağlıklı doğması ile başlayan eğitimler, doğumla birlikte sağlıklı bebekler, erken doğan bebekler, okul öncesi çocuklar, okul çocukları ve ergenler gibi erişkinlik dönemine kadar geçen evreleri işleyeceğiz. Güncel konuları da ekleyerek bir yıl boyunca sürdüreceğiz. Önümüzdeki ay bu çalışmalara başlıyacağız. Geçen yıl Beylikdüzü'nde bir çalışma yapmıştık Medicana International olarak. Ocak ayından yaz mevsimine kadar. Ulaşabildiğimiz tüm ailelere, annelere ulaşmaya çalıştık ve onların istekleri doğrultusunda belirlediğimiz konularda eğitimler verdik. Bu programlarda bir ekip halinde hareket ediyoruz.

İstatistikler ön plana çıkar
Çocukluk döneminin önemi nedir?
Çocukluk döneminin önemli olduğunda bütün erişkinler hemfikir. Çünkü yaşamın temelidir. Erişkin dönemlerdeki sorunların birçoğu bu dönemde ele alınır. Ülkelerin sağlık açısından gelişmişlik düzeyinin göstergelerinde anne ve çocuklara ait istatistikler ön planda yer alır. Yani ülkelerin gelişmişliğinin de göstergesidir. Bu dönemde problemler erken tanımlanmadığında ileride birçok sorunlara yol açabilir. Bu nedenle çok önemlidir.

Velilere önerileriniz nelerdir?
Bu dönem çocukları için velilere bir kaç grupta önerilerimiz olabilir. Sağlık açısından, sosyal açıdan, çevresel açıdan önerilerimiz olabilir. Sağlık açısından değerlendirmelerde bulunursak çocukları erişkinlerden ayıran en belirgin özelliklerden biri çocukların devamlı bir büyüme ve gelişme süreci içerisinde olmalarıdır. Büyüme dediğimizde fiziksel parametreler yani beden büyümesi, ağırlığının artması, boyunun uzaması, baş çevresinin gelişimi, gerektiğinde özel durumlarda çeşitli ölçümler gibi. Çocuklarda  bu ölçümlerin yapılması bile birçok hastalığın ortaya çıkarılmasını sağlar. Birçok kronik hastalığın ortaya çıkarılmasını sağlayabilir.

Her çocuk ayrı değerlendirilmeli
Bu ölçümler hangi aralıklarla yapılmalıdır?
Yaş gruplarına göre bu değişir. Hatta yeni doğan bebeklerde günlük, daha sonra haftalık, aylık periotlarla, daha büyük çocuklarda 3 aylık 6 aylık gibi periotlarla, okul çağındaki çocuklarda ise eğer özel bir durum yoksa 3 ayda bir ölçüm gerekli. Ama sadece o andaki spot ölçümü kastetmiyorum. Aileler çocukların bebeklikten itibaren bu ölçümlerini bulundurmalılar. Çünkü her çocuğun kendi eğrisini bilmemiz lazım. Oturup hiç bir çocuğu birbiriyle kıyaslamamamız lazım. Bu şekilde yorum yapılması yanlış olur. Çocuklarının gelişimini doğumdaki ölçüleri, beslenmesi, hastalıkları etkileyebilir. Onun için her bir çocuğu ayrı ayrı değerlendirmek gerekir. Yanlış yorumlar yapmamak adına. Bazı çocuk gayet iyi gidiyordur takvim yaşı belirli fakat kemik yaşı farklı olabilir. Bu bakımdan çocukların sadece ölçülerine bakarak anneler, babalar hatta öğretmenler yorum yapmamalıdır. Gerektiğinde mutlaka okullarda sağlık danışmanı en azından bir hemşire olmalıdır. Milli Eğitim Bakanlığı ile de çok önemli projelere var, onlarla işbirliği yapacağız.

Obezite büyük risk
Büyümede çocuklar için en büyük risk faktörü nedir?
Günümüzde büyümede en büyük risk faktörü obezitedir. En başta obezite ile mücadele etemiz lazım. Eski yıllarda beslenme yetersizliğine bağlı bodurluk, cücelik söz konusuyken şimdi en baş tehlike obezite.

Gelişim açısından da çocuklar değerlendirilmeli o zaman...
Çocuklar doğumdan itibaren büyüme bazında nasıl izleniyorsa nasıl aşıları yapılıyorsa gelişim açısındanda bakmak gerekir. Çünkü çocuklarda en sık görülen kronik bozukluk gelişim bozukluğudur. Riskli gruplar pirematüre bebekler, erken dğan bebekler, düşük doğum ağırlığı ile doğan bebekler dışında hiç risk olmadığı halde annedeki her türlü risk çocuğu etkiliyor. Hiç bir risk olmadığı halde sırf uyaran eksikliği nedeniyle problem gibi algılanan çocuklar olabiliyor. Bu nedenle anneler bilinçlenmeli, okula gitmeden önceki dönemde de, doğumdan itibaren sadece bedensel problemler değil doğuştan itibaren gelişimsel sorunları ve nörolojik gelişimi ilede ilgilenmeliler. Büyüme gelişmenin önemi okul seçiminde dahi etkilidir.

Grip aşısı önemli
Nasıl bir etkisi oluyor?
Normalin üstünde dahi dediğimiz üstün zekalı çocuklar normal sınıflara koyulduğunda bir defa o çocukta uyumsuzluk olabilir. Milletimiz gerçekten zeki bir millet, entegre bir şekilde çalışmak lazım. Sağlıkçılar çok önemli. Onlar bu işte karar verici. Bürokratlar ön planda il yetkilileri ilçe, kaymakamları, valilerimiz  hepsinin çok iyi ilgili olduğunu yapılan tüm çalışmalarda görüyorum. Belediye başkanları önemli, okul müdürleri önemli.

Okul ve sağlık dersek?
Çocuklar okulla birlikte toplu yaşama adım atıyorlar. Aşı günümüzde çok önemli biliyoruz. Türkiye gerçekten aşılamada sağlık bakanlığımızın özellikle son 10 yılda  yaptığı aktivitelerle UNİCEF'ten ödüller aldı. Yüzde 90'ların çok üzerinde aşılamalar yapılıyor. Okulm çağında da aşılamalar yapılıyor. Bu çok önemli ve bu rutin aşılar dışında okul çocuklarını ilgilendiren grip aşısı var. Grip aşısı ailelerin aklına takılabilir. Özellikle alerji problemi olan, kalp problemi olan, önemli kronik hastalığı olan, sık solunum yolu enfeksiyonu olan çocuklarda grip aşısının ben son derece yararlı olduğunu düşünüyorum. Bu aşıda amaç o yılki grip virüsünün öldürücü olaylarına engel olmaktır. Grip aşısı oldum artık hiç grip olmayacağım şeklinde yorumlanması yanlıştır. Bu aşılar her sene yenileniyor. Ben bu aşıya önem veriyorum. Kalabalık ortamlarda bulunana kişiler içinde önemli bir aşıdır. Bu bakımdan kış mevsimi yaklaşırken Eylül-Ekim aylarında yaptırılabilir.

Güvenli markalar tüketilmeli
Okul çocuklarında beslenmesinin önemi nedir?
Çocuklarla ilgili bir diğer konu beslenmedir. Beslenme insan sağlığını etkileyen en önemli çevresel faktördür. Ama çocukluk döneminde özel bir önemi var. Okul döneminde beslenmenin önemi bir kez daha açığa çıkar. Çünkü artık bu dönemde çocuklar annelerinin yapıp yedirdiği besinler dışında besinlerle karşı karşıya kalırlar. Özellikle Anadolu'da annelerimiz çok güzel katkısız, doğal yemekler yaparlar. Okul çağına gelen çocuklar okul kantinlerinden uygun olmayan yiyeceklerle beslenmeye başlarlar. Gıda sektöründe güvenilir, markalı gıdalar var. Tabi ki bunları kastetmiyorum. Güvenli markaların yoğurtlarının, sütlerinin son derece güvenli olduğunu altını çizerek belirtmek istiyorum.

Beslenme dostu okullar
Okullarda neler yapılabilir?
Okullarda  beslenme dostu okul projeleri uyguladık daha önceki yıllarda. Hatta biz bölgesel olarak beslenme dostu okullara ziyaretler gerçekleştirip, beslenme dostu olan  okulları diğer okullara örnek gösterebiliriz. Amaç bizlerin çocuklarının doğru olarak beslenme bilgisini almasıdır. Herkes bu konularda konuşuyor ama yanlış bildiğimiz doğrularla bunları yaparken sadece çocuk doktoru yetmez, gastroenterolog,endokrinolog, gıda teknoloğu, gıda güvenlık uzmanları hepsinin bir arada ekip halinde oturarak  kendi konuları ile ilgili bilgileri vermesi gerekiyor. Aynı zamanda toplumun doğru bilgilendirilmesi önemli.Tüm dünyada beslenme ile ilgili sorunlar var. Ülkemizin koşullarına göre en uygun kombinasyonlar yeni nesiller tarafından bilinmelidir. Dediğim gibi beslenme insan sağlığı ve yaşam kalitesini etkileyen en önemli faktörlerden birisi. Herkes 36 beden olmaz ama bulunduğu bedende sağlıklı olmak önemli. İleri yaşta iyi olmak önemli. Okullarda beslenme yönünden  hekimlerle iş birliği yaparak çalışmalar yapılabilir. Beylikdüzü Belediyesi ile bölgede bu anlamda çok güzel çalışmalar yapacağız.

Beynimizi doğru yönlendirmeliyiz
Kronik hastalıkların çocuğun eğitim hayatını etkilemesi konusunda neler söylersiniz?
Beslenme dışında bir de kronik hastalıklar var. Bebeklikten başlayan bu kronik hastalıkla yaşamak zorundadır. Kalp hastalıkları, böbrek rahatsızlıkları, romatizmal hastalıklar olabilir. Bu tip rahatsızlıklar çocukların okumasına engel değil. Önemli olan bu hastalıkların bilinmesi, öğretmenlere bildirilmesi, aynı zamanda çocuklarında bilinçlendirilmesi gerekir. Böylece hem çocuk hem insanlar bu var olan durumla yaşamaya alışacaklardır. Herkes bebeklikten itibaren kendi beynini yönetmeye alışmalıdır. Beynimizi iyi ve güzel yönlendireceğiz, moralimizi bozmadan. Bu mesajları çocuklarada vermek çok önemli.

Aynı şekilde bulaşıcı hastalıklarda söz konusu.
Önemli bir konu bulaşıcı hastalıklar. Bitler, parazitler çeşitli cilt problemleri ve hijyenle ilgili problemler olabilir. Tuvalet alışkanlıklarını çocukların çok iyi bilmeleri gerekir. Çocuklar doğru bilgileri almalı.  Bu nedenle annelerde doğru bilgilere sahip olmalı. Çocukların ruhsal durumları çok önemli. Bana göre çocukların psikolojileri iyi giderse bence  bedensel sağlığı düzeltmek mümkün.

Göz ve kulak taramaları yapılmalı
Bu sosyal ve çevresel faktörleri biraz açar mısınız?
Trafikle ilgili problemleri, yeşil alanlarda oynamasını, kazaları öğrenmeliler çocuklar. Sağlık, sosyal, çevre hepsi birbirine bağlı ve içiçedir. Gürültü kirliliği örneğin en kötü sağlık problemlerinden birtanesi. Çocukların resmen zihinsel gelişmesini etkilliyor. Aynı şekilde göz kulak taramaları çok önemlidir. Okul çağına gelmiş çocuklarda bu taramalar çocuğun başarısını etkileyecek olumsuzluklardan korunmasını sağlar.

Son olarak eklemek istedikleriniz nelerdir?
Eğitimde ilk başlangıç çok önemli. Çocuğun okulu, öğretmenlerini  sevmesi önemli. Aynı şekilde çocuklara okuma alışkanlığının edindirilmesi çok önemli. Okul çağındaki çocukların oyun saatleride ebeveynleri tarafından düzenlenmeli. Zamansız, sınırsız olmamalı. Spor alışkanlığı verilmeside çocuklara çok önemlidir. Yine aynı şekilde arkadaşlıklar çok önemli. Okullardaki eğitsel kol faaliyetleri ile de çocuklara sivil toplum ruhu aşılanmalıdır. Velilerin okul seçiminde çok dikkatli olması lazım. Okulların sadece eğitim açısından değil, sağlık, hijyen açısından da değerlendirilmesi gerekir. Fakat bunlarında çok abartılmaması lazım; yani okullar arasında uçurum olmaması gerekir. Son olarak Türkiye'de tüm çocuklar okula gitmelidir. Halen okula gönderilmeyen çocuklar var. Özelliklede kız çocuklarının okula gönderilmesinin öneminin bir kez daha altını çizmekte yarar var.  Çünkü istatistiklerde de görüldüğü gibi annelerin okur yazar olması bile çocukla ilgili istatistikleri yüzde 100 düzeltiyor. Cinsiyet ve sınıf ayrımı yapmadan tüm çocukların eşit olarak tüm haklardan yararlanması gerekir. Herkese sağlıklı ve güzel yaşama hakkı verilmesi çok önemli. Bu arada çocuk haklarına değinmeden geçemeyeceğim, sağlıklı doğmak, yaşamak, gelişmek, korunmak ve katılımda bulunmak her çocuğun en temel hakkıdır.

YAŞAMDAKİ İLK 28 GÜN
Neonatolog nedir?
Neonatal insan hayatının doğumunda başlayan ve ilk 28 gün boyunca devam eden dönemdir. Perineonatal (hamileliğin 22. haftasından sonra başlayan ve hayatın ilk 7 gününü kapsayan) ve postneonatal (hayatın ilk 28 gününden sonra başlar) olmak üzere dönemler de bulunmaktadır. Bu dönemleri inceleyen ve bebeklerin gelişimi, hastalıkları, anatomik yapısını takip eden tabiplere Neonatolog denir ve Pediatri bölümünün yan dalıdır.

1991’DE PROFESÖR OLDU
Prof. Dr. Asiye Nuhoğlu, 1971 yılında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi’nden mezun olmuştur. 1979 yılında Karadeniz Teknik Üniversitesi Yard. Doç., 1983 yılında Genel Pediatri Doçenti, 1989 yılında profesör, 1991 yılında Neonatoloji Uzmanı, 1992 yılında  Şişli Etfal EAH Çocuk Klinik Şefliği,  Şişli Etfal EAH Yenidoğan Klinik Şefi olarak görev yapmıştır. Medicana International Hastanesi'nde Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı ve Neonatolog olarak görev yapmaktadır. Yerli ve yabancı dergilerde çok sayıda yayını bulunan Nuhoğlu halen İstanbul Beyoğlu EAH Etik Kurul üyesidir. 
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.