İşte doların yükseliş faturası

Türkiye’deki siyasi belirsizliğin etkisiyle seçimlerden bu yana yükselen dolar, önceki gün AK Parti ile CHP arasındaki koalisyon görüşmelerinden olumsuz sonuç çıkmasının etkisiyle tarihi zirveye çıktı. Peki 3 lira sınırına yaklaşan dolar, günlük yaşamı nasıl etkileyecek? Uzmanlar ilk olarak enflasyonda yükseliş ve özellikle ithal ürünlerde zam bekliyor.

İşte doların yükseliş faturası

Eski Fed ekonomistlerinden, Koç Üniversitesi Ekonomi Profesörü Selva Demiralp, dolardaki yükselişin vatandaşa en büyük etkisinin enflasyon olacağını söyledi. Demiralp, “Dolardaki yükselişin Türk insanına etkisi öncelikli olarak kur geçişkenliği ile yüksek enflasyon olarak yaşanır. Yapılan hesaplar kurda yüzde 1'lik değer kaybının enflasyonu 15 baz puan kadar yükselttiğini gösteriyor. Dolayısıyla sene başında 2.358 olan Dolar/TL kurunun bugün geldiği noktadaki yüzde 20 üzerindeki değer kaybı enflasyonu 3 puan kadar artırır” dedi.

İthal ürünlerin fiyatı artacak
Hürriyet'in haberine göre, Demiralp, “Bir diğer etki dolar cinsinden yaptığımız ithal ürünleri fiyatlarının artması olur. Ancak bizim ithalat talebimiz ağırlıklı olarak esnek olmayan ürünlerden geldiği için cari açıkta belirgin bir düşüş olmayabilir. Bu arada önemli bir ithal kalemi olan petrol ürünlerinde dünya genelinde bir fiyat düşsüsü yasansa da TL deki değer kaybı bizim bu avantajı da kaybetmemize ve petrol ürünlerinde benzer bir fiyat düşüşü görmemize neden olacaktır” diye devam etti.

Bir çok ürüne zam gelecek
Tüketici Sorunları Derneği Genel Başkanı Aydın Ağaoğlu, kurdaki artıştan en çok etkilenecek kesimin başında tüketiciler olduğuna işaret etti. Ağaoğlu, Türkiye’deki üretimin bir çok aşamasında ithal girdi kullanıldığına işaret ederek “Ulaşımdan, doğalgaza, giyimden, gıda ürünlerine, kırtasiye malzemelerinden elektriğe kadar bir dizi alan ve kalemde zam bekleniyor. Bu zamlar hanelerdeki bütçeyi zorluyor” dedi. Ağaoğlu, tüketicilerin borcu borçla kapattıklarına işaret ederek “Kredi kartları patlamış durumda. Tüketiciler kısır döngü içinde. Borcu borçla kapatma yoluna gidiyorlar. Ne yazık ki işi olmayanlara bile kredi kartı verilmiş. İnsanlar da çaresizce kullanıyor. Ancak bizim önerimiz şu, ayağınıza yorganınıza göre uzatın. Gelirinize göre harcama yapın. Aksi taktirde çok daha büyük sorunlar yaşanıyor” şeklinde konuştu. Milyonlarca kişinin benzer sorunu yaşadığına işaret eden Ağaoğlu, erken seçim kararını ise “Ülke ekonomisine vurulmuş bir darbe” olarak yorumladı.

Tüketiciye yansımayacak
TEB Yatırım Stratejisti Işık Ökte, “Dolardaki yükselişin enflasyon üzerinde yaptığı baskının azaldığını TCMB bize uzun zamandır anlatıyor. Ancak bu baskının ne kadar azaldığını test etmek için Ağustos enflasyonu önemli bir gösterge olacak” dedi. Ökte şöyle devam etti: “Siyasi belirsizlik dönemindeyiz. Türk lirası dolara karşı tekrar seçimlere giderken bu seviyelerde kalır ya da daha da satılırsa, enerji ihtiyacının yüzde 90’ını ithal eden ülkemizde petrol fiyatlarındaki son 2 ayda yaşanan yüzde 25’lik düşüş tüketiciye hiç yansımayacak. İthal gıda fiyatlarında ise yükseliş trendi devam edecek."

Dolarizasyon karşımıza çıktı
Ekonomist Arda Tunca, "Genel ekonomik durumun hane halkları özelindeki etkisi fiyat artışları olduğu kadar, mevduat ve yatırım tarafında Dolarizasyon olarak karşımıza çıktı. Diğer bir ifadeyle hane halkları, tüketim kararlarını ertelerken tasarruflarını da Dolar ve Euro cinsinden mevduatlara kaydırmayı tercih ettiler. Bunu, firmalar da yaptılar. Dolayısıyla bankacılık kesiminde döviz cinsinden mevduatlarda belirgin artışlar yaşadık. Türkiye, petrol fiyatlarındaki düşüşün etkilerini makro ekonomik düzeyde cari açıktaki olumlu etkiler olarak yaşadı belki ama döviz fiyatlarındaki artışın hane halkının cebine yansıyan yanı tüketim cephesinde sınırlanmış oldu. Ancak, tasarruf cephesinde döviz artışını iyi öngören yatırımcı hane halkının da gelişmelerden olumlu etkilendiğini gözlemleyebildik" yorumunu yaptı.

MB'den dolara karşı hamle 
merkez Bankası tarihi zirveye çıkan dolara karşı adım attı. Merkez Bankası'ndan 2,84'ü geçen dolara karşı hamle geldi. NTVpara'nın haberine göre, TCMB bir hafta vadeli dolar cinsi depo faiz oranını yüzde 3'ten yüzde 2.75'e indirdi. Banka ayrıca dolar cinsi tutulan zorunlu karşılıklara, rezerv opsiyonlarına ve serbest hesaplara uyguladığı faiz oranını yüzde 0.21'den yüzde 0.23'e yükseltti. Mayıs ayından itibaren başlayan uygulamada faiz oranı ilk olarak yüzde 0.12 olarak belirlenmişti.
Bu haber tarihinde eklenmiştir.

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.