Köyde yetişti diye organik sayılmaz!

Hikmet Görhan

Hikmet Görhan



RÖPORTAJ: Nihal Altıngövde 04 Ekim 2015, 20:34

 Uzun zamandan beri tartışılan GDO'lu ürünler ve organik beslenme hakkında önemli açıklamalarda bulunan Toprak Organik Tarım Ürünleri Sahibi Hikmet Gölhan piyasada organik diye satılan birçok ürünün sahte olduğunu söyledi. Köyde yetişen ürünlerin de organik sayılmayacağını söyleyen Görhan, “Bir ürünün organik sayılabilmesi için mutlaka sertifikalı olması gerekir” şeklinde konuştu.

GDO'lu ürünler, ürün genetiği ile oynama son yılların en fazla tartışılan sorunlarından biri. Tüketim kültürünün her geçen gün artmasıyla birlikte ürün sağlığı da gündeme gelirken tükettiklerimizin organik olması da ayrı bir önem taşıyor. Markette, pazarda üzerine organik yazan ürünlerin ise gerçek anlamda organik olup olmadığını nasıl anlayacağız? İşte tüm bu tartışılan konular ve gerçek anlamda organik ürünün nasıl olması gerektiğini bu işe yıllarını vermiş Beylikdüzü Toprak Organik Tarım Ürünleri sahibi Hikmet Görhan ile konuştuk.

Organik ürün nedir?
Organik ürünler tohumdan hasata, hasattan son kullanıcıya kadar tüm aşamalarında insan ve eko siteme zararlı hiçbir kimyasal girdisi olmayan, katkı maddesi ve yöntem kullanılmadan üretilen, kontrollü ve sertifikalı ürünlerdir.

Nasıl başladınız bu işi yapmaya?
2009 yılında organik ürünlere olan merakımdan dolayı bu işle ilgilenmeye başladım. Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği'nin Şişli'de ekolojik pazar kurduğunu duydum. O dönemde yaptığım işten çok bunalmıştım ve ben de organik tarım ürünleri satabileceğim bir yer açmaya karar verdim. Türkiye'de de yeni bir sektördü sağlıklı yaşam, zaten takip ediyordum. İlk esnaflık hayatıma bu dükkanla Beylikdüzü'nde başlamış oldum. Burada dükkan açtım. Dükkan açtıktan sonra Beylikdüzü Belediyesi ile Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği'nin ortaklaşa Beylikdüzü Ekolojik Pazarı kuruldu. Bu pazarda stant verdiler bana. Daha sonra Bakırköy Ekolojik Pazarı açıldı. Böylece organik sertifikalı ürünler satmaya devam ederek bu güne kadar geldik.

Organik dediğimiz ürün yelpazesinden söz edebilir miyiz?
Organik gıda ürününün olabilmesi için o ürünün 3 yıl boyunca orada ekilip, biçilmesi gerekir. Bu dönem sonucunda ancak organik sertifikası alabilir. Tarım Bakanlığı'na akredite olmuş yabancı kuruluşların verdiği sertifikayla bu ürünler organik ürün adını alabilir.

Tüketiciyi kandırıyorlar
Son yıllarda organik ismiyle uygulanan satış politikalarını nasıl yorumluyorsunuz?
Sağlıklı gıda arayışında olan tüketiciyi kandırmanın, istismar etmenin bir yoludur. Mutlaka ve mutlaka bir ürünün etiketinde organik ürün yazıyorsa tüketici orada sertifikasını sormalı. O ürünün mali belgesini sormalı. Yani fatura olabilir, mühtahsil makbuzu olabilir, tüketici bunları sorgulamalıdır. 
nHer organik denilen ürün organik değil o halde?
Kesinlikle öyle. Kimine göre şurada yetişen bir meyvede organik olarak değerlendirilebilir. Köyde yetişen bir meyveye de organik deniliyor ama bunlar organik değildir. Organik denilebilmesi için mutlaka sertifikası bulunmalıdır ürünün.

Tavukların içtiği su bile önemli
Sertifika olmadığı zaman organik oluyor mu?
Köyde yetişen bir ürün dahi organik sayılmaz. Orada ki egzoz gazı bunun organik olmamasına bir etkendir, ürünün yetiştiği yerin yanında yer alan karayolu buna bir etkendir. Hiç bir ilaç atılmamıştır tarlaya ama yan tarafındaki bahçeden veya bir fabrika bacasından kimyasallara maruz kalabilir ürün. Aynı şekilde sulardan geçebilir bazı kimyasallar ürüne. Örneğin organik tavuklarda, organik yumurtada  tavukların içtiği suyun ph derecesi bile önemlidir. Ona bile dikkat ediliyor bu ürüne organik denilebilmesi için.

Hileli ürün organik pazara giremez
Oldukça titiz davranılıyor o zaman, organik sertifikası vermek için.
Hatta organik sertifika kuruluşları bir sertifikerin yani sertifika veren sertifika kuruluşunun elemanının kaç tane parsele baktığını dahi önemsiyor. Bir kişi günde sadece şu kadar parseli denetleyebilir şeklinde kriter koyuyor. İsteyen her tüketici ürünü alıp 180 lira karşılığında analiz ettirebilir. Bu analizle ürünün organik olup olmadığını anlayabilir. Ürünü aldığı yerde kimyasal katkı veya herhangi bir katkı maddesi çıkarsa, o ürünü satan yer ömür boyu organik ürünle uğraşamaz. Özelikle Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği'nin denetiminde ki yerlerde hileli bir ürün satan aracı veya üretici pazarlara giremez, mümkün değil.

Eskiye özlem duyuyoruz
Müşterileriniz organik ürünleri neden tercih ediyor?
Her kurtlu elma organik değildir. Bizler aslında doğal, organik ürünlere özlem duyuyoruz. Hepimiz Anadolu'nun bir tarafından göçüp gelmişiz. Orada yediğimiz ürünlere özlem duyuyoruz. Tabi ki organik ürünlere çok fazla rağbet olmamasının bir nedeni de köyümüzde, yaşadığımız Anadolu'nun her hangi bir yerinde ezik, büzük meyveleri sebzeleri bizler gördük. Onları zaten belli bir yaşa kadar yedik. Metropollere geldiğimizde ise o ürünleri küçümsedik, marketlerde pırıl pırıl parlayan elmaları, portakalları meyve ve sebzeleri görünce. Daha iri iri meyveler, sebzeler görünce orada kendimizi aslında bu albenisi yüksek ürünleri tüketirken bunu bir statü diye algıladık. Statü değil tabi, kapitalizm bizi zehirledi.

AVM’ler avare merkezleri
Alışveriş merkezlerinin albenisine yenildik şeklinde mi düşünüyorsunuz?
Ben alışveriş merkezlerini "Avare Merkezleri" olarak  nitelendiriyorum. Özellikle çocukların orada ne derece radrasyona maruz kaldıklarını düşünmüyorlar. Binlerce cep telefonu, post cihazları vs. orada. Bir bakıyorsunuz insanlar çocuklarını gezdirmek için bu merkezlere götürüyorlar.  
İnsanlar aslında Avare Merkezlerine hobisiz kaldıkları için gidiyorlar. Halka açık etkinliklerin olabileceği alanlar olsa, sanat atölyesi olabilir, topraktan bir şeyler üretebilecekleri alanlar olabilir. İnsanlar hobi sahibi olmak zorunda.

Yaşam parkları veya hobi parkları kurulması gerekiyor.
Tüm bunlar kültürle alakalı. Bizler dejenere olmuşuz ve sadece statü peşindeyiz. X bir marketten bir şey alıyoruz onu statü kabul ediyoruz. Aslında bu sosyal bir problem.

Organik ürünler pahalı değildir
Bir de insanlarda organik ürünlerin pahalı olduğu algısı var değil mi?
Aslında organik ürünler pahalı değil. Gerçek sertifikalı ürünler, ürünlerin arz talep dengesi de bir etkendir. 10 tane üretim tarihi belli, son kullanım tarihi belli organik sertifikalı yumurtayı 8 liraya satıyoruz. Köy adı altında ne olduğu belli olmayan yumurtayı yine 1 liradan aşağı alamazsınız. Organik ürünler pahalı değildir. Benim tüketici grubum orta sınıf müşterilerden oluşuyor.

Ben de tam onu soracaktım. Müşteri potföyünüz nasıl? Kimler daha çok tercih ediyor organik ürünleri?
Özellikle sağlığına önem veren, doğa sevgisi olan insanlar organik ürün kullanıyor. Aynı şekilde belirli rahatsızlıkları olan insanlarda organik ürün kullanıyor. Örneğin kemoterapi gören hastalar kesinlikle organik ürünleri tercih ediyor. Genç anneler bebeklerini organik ürünlerle besliyor.

Organik ürün kullanımı size göre nasıl yaygınlaştırılabilir?
Avrupa'da dünyanın birçok yerinde olduğu gibi Tarım Bakanlığı'nın özellikle sertifika giderlerini karşılaması gerekiyor. Sertifika giderleri çok fazla. Ortalama her ürüne analiz masrafları hariç 7-8 bin lira sertifika gideri var. Devlet bunu sübvanse ederse yaklaşık yüzde 20 bir fiyat farkı olacaktır.

Çevreye duyarlı olmalıyız
Organik ürün tüketmenin çevresel yararlarıda söz konusu değil mi?
Kesinlikle. Organik ürün tüketmek sadece sağlıkla alakalı da değil. Aynı zamanda çereye duyarlılığında bir göstergesidir. Çünkü kimyasal kullanılmadığı için yeraltı sularınıda zehirlenememiş oluyor. Sağlıklı bir gelecek için aslında olması gerekendir.

Her sene aynı ürün olmaz
Tüketiciye düşen görevler size göre neler?
Aslında bu konuda altını çizmemiz gereken bir diğer konuda insanların tüketebileceği kadar gıdayı almalarıdır. Tüketeceğinden fazla ürün alıp bekletmek sağlıklı değildir. Tüketici bu anlamda bilinçlenmelidir. Bir ürün gerekli olduğu için mi yoksa almış olmak için mi alınıyor buna dikkat etmek gerekir. Her sene aynı tarlada aynı ürünü alamazsınız. Bunu kimyevi gübrelerle, zirai kalıntılarla güçlendirerek yapıyorlar. Yoksa mümkün değil her sene aynı tarlada aynı ürün almak. Bu ürünler organik değildir. Ben aynı şekilde sadece Türkiye'nin değil dünyanın başına bela olan genetiği değiştirilmiş olan organizmalar var. Bugün buğdayın, mısırın genleriyle oynanmıştır. Glikoz kullanımı had safhadadır. Bazı şeyleri aslında fiyat karşılaştırması yaparak da anlayabiliriz. Bir kilo baklavanın 6-7 lira olmayacağını anlayabilmemiz lazım. Şekerler mısır şurubundan üretiliyor. Son 4 yıl içinde doğan çocukların %90'ı gıda toleranslı allerjik doğdular. Bu olaylar toplumsal bir meseledir. Tüketici bilinci birçok şeyi halleder. Bir de açık satılan sütlere dikkat çekmek istiyorum. Türkiye'de 4 tane organik süt satan büyük firmalar varken insanlar nerden ne şekilde geldiği belli olmayan açık sütü organik diye düşünerek alıyorlar.

Filipinler'e ürün gönderiyoruz
İstanbul dışına ürün gönderiyor musunuz?
Sosyal medyada da insanlar görebilir ben Filipinler'e, Avustralya'ya eğer organik ürün gönderiyorsam bu küçücük mağazamdan, oradaki insanlar sağlıklı beslenmek adına Türkiye'den ürün istiyorlarsa bu iş bayağı yol almış demektir ve bilinçlenmiştir başka toplumlar. Yurt içinden de birçok ilden benden organik ürün isteyen müşterilerim var. Malatya'dan arayan bir müşterim 5 kilo kabak, 5 kilo havuç istedi benden. Bu annenin çocuğunun zirai ilaçlara allerjisi olduğu için haftalık olarak o mevsim meyve ve sebzelerinden ister benden. Bitlis'e Diyarbakır'a, Mardin'e, Çankırı'ya, Ankara'ya Anadolu'nun her tarafına ürün gönderiyorum.

Birazda bu ürünlerin lezzetinden söz edelim mi? Lezzetleri nasıl?
Organik ürünlerde kesinlikle lezzet farkı vardır. Hem vitamini daha fazladır hemde daha lezzetlidir. Organik ürün kullananlar bir daha organik olmayan gıdaları yemiyorlar. Organik ürünleri tüketenler bırakın vitaminini tadından dahi vazgeçemiyor.

Son olarak eklemek isediğiniz bir şey var mı?
Ben yeniden altını çizmek istiyorum, organik ürün pahalı değildir. Bir de şunun altını çizmek isterim insanlar bir ürünün organik olduğunu nereden bilirim diye soruyorlar. Sertifikasına o ürünün bakacaklar. Organik ürün mali belgesi olmadan asla alınamaz. Bu nedenle tüketiciler bu belgeleri sormalılar. Bizlerin organik olmayan bir ürünü buraya koymamızın çok büyük riskleri vardır. Bir ürün analize alınıp organik çıkmazsa üreticisi de satıcısı da yanar. Organik pazarlarda durum aynıdır.

Bu dükkanda yok yok
Burada çoraptan tutunda deterjana kadar kadar herşey var. Organik gıda maddeleri var. Gelibolu'da Tema Vakfı'nın ürettiği keçi sütü haftada bir gün geliyor. Rafine edilmemiş kendi markamla satışa sunduğum Kemah Tuzu, günlük organik sertifikalı yumurta, sebze meyve ve tavuk bulunmaktadır. Samsun'dan tasvuk geliyor bize. 90 gün serbest dolaşan GDO'suz tavuk satıyoruz biz. Sadece perşembe günleri geliyor. 70-80 tane tavuk satıyoruz.Belli bir müşteri profili var, gelip alıyorlar. Organik bal,organik kuru meyve ve sebzeler, organik kuruyemişler, zeytinler,organik salça,organik çikolata, reçeller, pekmezler hatta tahta oyuncaklar dükkanın raflarında yer alıyor.
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.