Nitelikli ve niteliksiz insan


Rahsa Pınar Çetinkaya

Rahsa Pınar Çetinkaya

14 Mayıs 2017, 19:45

Dunning-Kruger Sendromu Etkisi

Nitelikli insan; ilgi, istek ve yeteneği konusunda iyi bir eğitim almış insanlardır. Bilgili insanlar ne zaman, nerede, nasıl davranmasını bilen insan nitelikli insan sınıfına girer.

Niteliksiz insan; ne ölçüde niteliksiz olduklarını fark edemezler, niteliklerini abartma eğilimindedir. Ve gerçekten de nitelikli insanların, niteliklerini görüp anlamaktan da acizdirler. 

Bilgili kişilerden daha fazla şey bildiğini sanma durumumun psikolojideki adı: Dunning Kruger Sendromu-etkisi

Cornell University’de görevli psikologlar Justin Kruger ve David Dunning’in tarihe geçmelerine ve 2000 yılında Nobel almalarına neden olan tanı, “Cahil cesareti” olarak tanımlanıyor. Teorileri özetle, “cehalet, gerçek bilginin aksine, bireyin kendine olan güvenini artırır” diyor.

Aslında; günlük hayatta sürekli olarak karşılaştığımız, cahil cesareti, haddini bilmemek gibi durumunun bilimsel adı desek daha doğru bir tanım olur sanırım. Çevrenize bir bakın, ne kadar da çok olduklarını görünce, hak vereceksiniz.

Bu etkiyi-sendromu anlatan çok güzel deyim ve atasözleri mevcut esasında. Mesela;

"cahil cüretkar olur, kendini alim sanır" , "boş başak dik durur, dolu başak eğik durur"

Sahip oldukları garip huyların altında yatan ilginç gerçeklerden bazıları ise;

§  "Biz biliriz", "en iyi biz biliriz"," tabii ki biz biliriz", vb. sözleri bu kişilerden sıkça duymuşsunuzdur.

§  Bilgiyi, eğitimi kendi yetersizliklerinden kötüleyerek, ezmeye çalışarak aşağılama eğilimindedirler.

§  Bu kişiler çok gürültü patırtı çıkarır, bu gürültü içerisinde çok iş yaptığı havası estirmeye bayılırlar.

§  Her şeyi kendisi halletmek ister.

§  Her şeye hazırlıklıymış gibi davranmaya bayılırlar.

§  Üstlerine karşı saygıda asla kusur etmezler ama altındakileri ezme konusunda üstlerine yoktur.

§  Bugün ak dediğine yarın kara der, ama demediğini iddia eder. Başarısız olması halinde, başarısızlığını hiç yaşanmamış hale getirmeye çalışır.

§  Kendi doğrularının, düşünce ve eylemlerinin doğruluğuna kati olarak inanırlar.

§  Herkesin gördüğü, şahit olduğu bir şeyi inkar edebilir, mesele sizi buna inandırabilmektir.

Niteliksizliğinin, farkında olmaması, insanı kendisi hakkında abartılı bir takdir duygusuna kaptırmakta ne yazık ki…

Gerçekten nitelikli olan insanlar ise bunun tam tersi, kendilerini gerçekten daha düşük görme eğilimindeler. Şöyle ki kolayca başardıkları işlerin abartılacak bir yönü olmadığını düşünürler. Herkesin kolayca başaracağını sanırlar. Ve kendilerini başkalarından üstün görmezler.

İnanmazsınız, sırf bu yüzden niteliksizler, kariyer basamaklarını, nitelikli çalışanlardan daha hızlı aşarlar. İnsanın doğru cevabı üretme yeteneği doğru cevabı bilme yeteneğiyle aynı. Bunu aşmak için öncelikle insanın cehaletini idrak etmesi gerekir. Ki maalesef o zor…

Bir insan kendini çok nitelikli ve üstün görüyorsa, bu yetersizliğinin farkına varamadığındandır. Öz değerlendirmesini kendi yetenekleri doğrultusunda yaptığı için kendine tam not vermektedir. Yetersizliği, yetersizliğini fark etmesini maskelemektedir.

Bu nedenle günümüz toplumunda bazı eksiler, hızla artıya dönüşmekte. Niteliksiz olanlar, hızlıca yükselmekte ve ön plana çıkmaktadır. Gerçekten bilgili ve yetenekli insanlarımız ise, fazla alçak gönüllü davranarak bazı görevlere talip olmakta sıkıntı çekmekte veya başkalarının onu değerlendirmesini beklemektedirler.Niteliksiz insanlar işte,evde ve toplumda ön planda her ne kadar ön planda olduklarını düşünselerde;nitelikli insanlar eve,işe ve ülke ekonomisine katkıda bulunurlar.

Sonuç olarak; gerçek bilgi birikimine sahip iseniz, lütfen mütevazı olmayın. Sanırım bu satırları okurken, aklınızdan bir sürü isim geçti. İçinizi hüzün kapladığını seziyorum… Maalesef bu türlerin sayısı arttıkça, o toplumun içindeki sıkıntılar da büyümekte. Ve yine maalesef ki buna çanak tutan yine nitelikli insanlar. Bilerek yâda bilmeyerek… Çünkü yüzyılların değişmeyen konularından sadece biri bu … Rabbim doğrudan, dürüstlükten, haddi bilmekten şaşırtmasın kimseyi…

Sevgiyle kalın…


 

Bu köşe yazısı 14 Mayıs 2017, 19:45 tarihinde ve saatinde eklenmiştir.
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
İnci Güven Türker - 5 ay önce
Canım yüreğine sağlık. Bugünki yazında tamda günümüz Türkiye sindeki durumu anlatmışsın bence. Sağlıkla kal.