Prim artmazsa eylem yapacağız

Fevzi Kuvvet

Fevzi Kuvvet



RÖPORTAJ: Ufuk Çoban 29 Şubat 2016, 07:44

Ganyan bayilerinin en büyük probleminin bir türlü artış sağlanamayan primler olduğunu söyleyen İstanbul Spor Toto ve At Yarışları Ganyan Bayileri Esnaf Odası Başkanı Fevzi Kuvvet, «Oda olarak primlerin arttırılması için çalışmalar gerçekleştirdik ama sonuç alamadık. Şimdi imza topluyoruz, imzadan da sonuç çıkmazsa TJK’nin kapısındayız eylemse, eylem» dedi.

Söyleşi dizimizde bu sefer deyim yerindeyse farklı bir dünyanın kapısını aralıyoruz. Bu kapının isminin bir ayağı Spor Toto yani maçlar üzerine yapılan İddaa adı ile anılan bahisler, bir diğer ayağı ise yarışseverler için bambaşka bir heyecan kapısı olan Türkiye Jokey Kulübü'nün (TJK) at yarışlarını oluşturuyor. Bu bahislere olan bakış açısı ise kişiden kişiye değişiklik gösterebiliyor. Yarışlar ve iddia oyunları için kimileri sadece bir heyecan derken, kimileri de bunu kumar olarak görüyor. Ama adına ister kumar deyin, ister sadece heyecan deyin; ortada olan bir gerçek var oda yarışlar ve iddia oyunlarının ekonomiye olan büyük katkısı ve onbinlerce insanın ailesinin geçimini bu işten sağlıyor olması. At yarışları ve İddia eskiden farklı mekanlarda oynansa da bu mekânlar şimdi içiçe geçmiş durumda. İddia oynayanlar bayilere gittiğinde oynadığı bahsin kuponunu alıp cebine koyuyor ve bayi ile pek işi olmuyor. At yarışlarına bahis oynayanlar ise sürekli heyecan kasırgasının yaşandığı yarışlarda hemen hemen tüm günü ganyan bayilerinde geçirebiliyor. Jokeyler beyninin her kıvrımını yarışa odaklarken atlarda, tırnaklarındaki son gücüne kadar bitiş çizgisine varmak için efor sarf ediyor. Bu büyük ekonominin önemli bir ayağıda elbette bayiler oluyor. Biz de bu farklı dünyaya bir adım atıyoruz ve bu dünyaya bayilerin gözünden bakmak ve sorularımızın cevaplarını almak için İstanbul Spor Toto ve At Yarışları Ganyan Bayileri Esnaf Odası Başkanı Fevzi Kuvvet ve odanın 2. başkanı Şükrü Sevim'in konuğu oluyoruz.

At yarışlarının ve bahislerin önemli bir ayağı olan bayi esnafını temsil ediyorsunuz. Öncelikle sizi tanımak isteriz. İstanbul Spor Toto ve At Yarışları Ganyan Bayileri Esnaf Odası Başkanı Fevzi Kuvvet kimdir? Oda hakkında bilgi verir misiniz?
Ben 25 yıllık esnafım. Son 15 yıldır ganyan ve iddia bayiliği yapıyorum. 7 yıldır da bu iki esnaf grubunun esnaf odası başkanıyım. Odamız 1973'te kurulmuş bir oda. Spor Toto olarak kuruldu. 5 yıl sonra Ganyan bayileri esnafı at yarışları yarışa dahil edildi. İki grup esnafı barındıran esnaf odasıyız. Biz esnafın sorunları için varız yani biz esnafın sendikasıyız.

İstanbul'da kaç bayi bulunuyor? Bu bayilerin ne kadarı sizin odanıza kayıtlı? Siz Böyle büyük bir metropolde bu bayi sahipleri ile iletişimi nasıl sağlıyorsunuz?
İstanbul'da yaklaşık 4500 bayi var. Yaklaşık diyorum çünkü bu rakam açılan kapanan bayiler olduğu için değişiklik gösterebiliyor. Ben hemen hemen her bayiye uğramaya çalışırım. Bizim önceliğimiz esnafın dertleridir. Onların dertlerini dinleriz. Diğer esnafa göre bizim denetleme yükümüz daha az. TJK duvardaki boyaya bile karışır. TJK'de denetleme yapar. Bu esnaf grubu biraz farklı. Her haftasonu prim alırlar. Bu bayiler devlet bayisi olduğu için devlet gereken denetimi yapar.

Yüzde 5 prim yetmiyor
Bu bayilerde kazanç nasıl gerçekleşiyor? Ganyan bayilerinin sorunları nelerdir?
Ganyan bayileri her hafta sonu yatırılan paradan prim alırlar. Temel olarakta bayilerin sorunu primlerinin azlığından kaynaklanmaktadır. Temel olarak bu esnafın 1. sorunu prim. Biz ganyan bayileri olarak topladığımız paranın yüzde 5'ini alıyoruz. 1000 TL'nin 50 TL'si senin gerisi devletin. Ganyan bayilerinin bir kazanç kaynağı ise yüzde 1'e tekabül eden bahis bulan yarışseverin parasından yüzde 1 almasıdır. İddia bayileri ise topladıkları cironun yüzde 7,2'sini ödeme yaptıklarında da yüzde 2'sini alıyor.

Eğer haklarını alıyorlarsa problem bunun neresinde?
Doğrudur dışarıdan bakılınca bu şekilde gözükmesi doğal. Problem  esnafın gelir gider tablosunda ortaya çıkıyor. Esnaf burada çok iyi konumda değil. Diğer esnaflar çok mu iyi sanki diyebilirsiniz. Ama inanın İddia ve Ganyan Bayileri diğer esnafa göre daha az kazanıyor. Mesela çalışma süreleri 8 saatten 16-18 saatlere kadar çıktı. Eskiden gece yarışları yoktu gece yarışları ortaya çıktı. Böyle olması kötü oldu demiyoruz ama, bazı poblemlerde gündeme geldi. Esnafın çalışanı var, elektriği suyu var, vergisi var bu prim yetmiyor esnafımıza özetle.

Çalışma süresi mi etkiledi?
Biz dükkânımızı 10'da açmak zorundayız, açıyoruz. Yurtiçi yarışlar ortalama akşam 21.00 gibi bitiyor. Öncelikle esnaf bu saate kadar dükkanını açık tutmak zorunda. Oldu mu size 12 saat. Bazı esnaf dükkanını daha erken açıyor, temizliyor bültenini asıyor, makinesini açıyor. Kişi dükkanını açtı, yurtiçi yarışlar bitti yabancı yarışlar başladı. Gece yarışlarında dükkanınızı açmak zorunlu değil ama hadi diyelim bu kişi dükkanını kapadı evine gitti. Ama çevrede başka bayiler var. Akşam oldu sen dükkanını kapadın müşterini yolladın. Bu seferde o müşteri başka bayilere gidecek. İki sefer yollarsan 3.'sünde gündüzde sana gelmez yarışsever. Yarışların gece 12'de 1'de bittiği oluyor. Yani çalışma süreleri uzadıkça uzuyor.

fevzi kuvvet

Seçim işlerimizi mahvetti
Primlerin artması gerektiğinin altını çizdiniz. Bunun için bugüne kadar neler yaptınız oda olarak?
Biz bu düşünceyle 3 kez dönemin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker'le görüştük. O zaman bize söz verdiler gidin arkadaşlarınıza müjde verin dediler. Yüzde 1'de bakanlık ekledi Biz 7+2 istiyorduk ama 1 benden denildi.. Yani 6+1 olacaktı. Yüzde 1 bize iyi bir katkı yapardı. Biz bunu medyaya duyurduk. Sonra tamam denilirken seçim geldi çattı. Bizim iş mahvoldu.

Daha sonra ne yaptınız?
Bunun için imza toplamaya karar verdik. Bizim şu anda 700 imzamız oldu. 3 ilde imza kampanyası başlattık. İmzaları alıyoruz. Primimizin iddia seviyesinde 7+2 olması gerektiği için çalışma yapıyoruz. En kısa zaman içerisinde bakanlıktan primimizi isteyeceğiz. Tabii işin diğer ayağı TJK'nin masrafları var. TJK'ya yüzde 26 kalıyor. TJK yetkilileri de bize bakanlık iki puan size versin bizde size yüzde 2'yi verelim diyor. Yani devletin kasasına yüzde 74 yerine yüzde 72 girecek ama o da esnafa ve geçindirdikleri ailelerine gidecek.

Yasadışı bahis terör gibi
Spor Toto yani işin İddaa ayağında neler oluyor?
Spor Toto'da mesela yasadışı bahis var. Bu ganyan oyunlarında da var ama daha az. Ganyan'da yazıcılık diye tabir edilen bir olay var. Adam bültene bakar altılı 400 500 TL verir der. 10 binde verse ben 500 TL veririm der. O gün altılı en fazla 200-300 TL verecek diyor. 1 milyonda verse o parayı alır ama yüzde 90 onların dediği paraya verir. Yazıcılar minimuma indi. Eskiden TJK'de olurmuş bu işler. Yine bazı bölgelerde esnafın canını yakıyorlar. Bunlar güvenilir abiler olarak anılır. Mutlaka paranızı öderler ama aslında sahtekardır bu kişiler. Yarışseverlerin bu kişilere 3 kuruş para kazanmak için itibar etmemeleri gerek. Yasadışı bahis ise deyim yerindeyse terörden farksızdır. Devletin vergi kaybı oluyor. Bize gelen bir sürü şikâyet var. Biz üzerimizie düşeni yapıyoruz bu kişilere göz açtırmamak için üzerimize düşen görevi yerine getiriyoruz. Öyle şeyler varki kahvehanede, evde, birahanede, lastikçi de iddia oynatanlar hatta tabelasını bile haksız yere kullananlar var.

Peki prim sorunu çözülmezse ne yapacaksınız?
Biz yönetim kurulu ile şöyle bir karar aldık. Bir imza kampanyası başlattık. 2000 imzayla bir nüshası TJK'ye bir nüshası bakanlığın önüne koyalım hakkımızı isteyelim diye düşündük. Biz hakkımızı bu şekilde arayacağız. Olmazsa TJK'nin önündeyiz eylemse eylem. Orada seyisler bile at koşturmayarak istediklerini aldılar. Buna esnaf hazır. Biz bundan yana değiliz. Biz önce bakanlığa gidelim imzalarla hukuki yönden hakkımızı arayalım. Olmazsa bunu yapacağız. TJK'nin önüne gelip hakkmızı arayacağız. Ama bu önceliğimiz değil elbette.

Sanaldan olur mu bu iş?
Sanal bahis esnafı nasıl etkiliyor?
TJK ve Spor Toto bundan 6 sene kadar önce sanal bayilikler verilmeye başladı. Yasal olarak bayilikler verdi. Spor Toto internettende oynanıyor ama bu esnaf için büyük bir yıkım. Bizim reklamını yaptığımız sanal ortamdan müşterimiz cep telefonu ile oynamaya başladı. Biz ne yiyeceğiz. TJK ise sadece sanal bayiden bahis oynatacağının ve bunun reklamının yapılmayacağının sözünü verdi. Spor Toto'da sanal bayilere yüzde 40 kalıyor. 3 işadamına mı verelim bu işi. Sen devletsin sen öncelikle vatandaşı koruyacaksın. O kadar aile ekmek yiyiyor. Ben bayilik vereyim internetten aynı parayı toplarım dersin, ama bir sürü insanda işsiz kalır. Biz bunları Spor Toto Genel Müdürü Mehmet Kasapoğlu'na söyledik. Onlarda aynı şekilde TJK gibi bu işi yapmalı. Ben buradan sorunlarımızın çözülmesi için Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı'mız Faruk Çelik'e ve TJK başkanı Yasin Kadri Ekinci'ye bir kez daha seslenmek istiyorum.

Ganyan müşterisi zordur
Maçlar üzerine oyun oynayanlarla yarışseverler farklı profilleri barındırıyor. Birde bayilerde stresli bir ortamı yaşıyor. Bununla ilgili neler söylemek istersiniz?
At yarışı oynayan müşterilerin profili zordur. Çünkü her yarım saatte bir yarış var. Bu bazen 15 dakikada bir olarakta gerçekleşebiliyor. İddia gibi değil gün içinde vatandaşımız kuponu yazar gider. Yarışsever ise günboyu ganyan bayiinde durabiliyor. Yani zor müştreridir. At çıkacak mı çıkmayacak mı son dakikayı bekler. Yarış koşacak at huysuzlandı ya da yarışacağı bags'a girmedi at çıktı. Bu seferde kuponunu iptal etmek yeni kupon yazmak ister yarışsever. Burada bir telaş başlar, herkes kuponu iptal edip yeni kupon yazmak ister. Tartışmalarda çıkar bazen. Vatandaş parayı hazırlamaz ama hadi hadi der. Bunun zorluğu var. Stresli iş, birde esnaf bu strese rağmen hakkını alamıyor.

Yaşını nerden bilelim
İstanbul Spor Toto ve At Yarışları Ganyan Bayileri Esnaf Odası 2. Başkanı Şükrü Sevim ise denetimlerin sıklığından bahsederek, “18 yaş grubunda polis denetimi var. Bazen 22 yaşında görünen ama 18 yaşında olmayan çocuklar dükkanımıza girebiliyor. Kanun bize kimlik sorma yetkisi vermiyor. Bu olduğu için tahmini olarak 18'i doldurmuştur tahmini ile oyun oynatıyoruz. Ama polis denetiminde 18 yaşında çıkıyor hemen işyeriniz kapanıyor. Önce bir uyarısı olmalı bu işin hemen öyle bir işyeri kapanmamalı" diyor.

Primler yerinde saydı
Esnafın en büyük sorunlarından birinin primlerin  yerinde sayması olduğunu söyleyen 61 no'lu Ganyan Bayii'nden Cafer Çelik, "Esnaf olarak problemlerimiz büyük. Prim yüzde 5+1 en kötü yüzde 7 olması gerek. 5 senedir primler aynı ama faturalarımız arttı, vergiler arttı, çalıştırdığımız elemanın maaşı bile arttı. Bizim cebimizden gidiyor bunlar. Bayiler zor durumda. 5-6 sene evvelde bu konu gündeme geldi. Sorunun çözülmesi gerekir. Primlerin bir an evvel artmasını bekliyoruz.
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
erhan - 11 ay önce
bu promle bayilerin calismasi zor bu ne kardesim hastalanirsin yatamazsin, cenazen olur gidemezsin, cocuklarinla ailenle zaman geciremezsin, kendine bir gun ayiramazsin. bu imkanlarla yaminda adam calistiramazsin. tjk icinde ise yariyamiyan adamlar bile bizden vok kazaniyor. bayilerinde artok bir araya gelip eylem yapmasi lazim bence bu boyle yurumuyor kiralar artti masraflar artti bunu artik tjk nin badindakilerde hormesi lazom orada oturmakla olmuyor bu teskilatin cirosunu %80 nini bayiler yapiyorsa onlarin sorunlarinin dimlenmesi lazim
Avatar
İbrahim - 6 ay önce
Evet Fevzi bey bu işler oturmayla olmuyor, adamlar dalga geçiyor bayilerle, yazikdir gunahdir bayilere, arttığını başkan makina sigorta primlerinin %100 arttığını soyluyor, hiç aklına gelmiyor mu bayii kiralari, işçi maaslari, bayii tüm masrafları %100 arttığı halde bayii primlerinin artirmamakda neden koru körüne inat etmek de neymiş videolar artarsa otomatikman artiyormus, evet artıyor ama iddaa bayilerin verdiğin Ganyan bayiliği o artışı eritip birde bayii cirosunu dusurmekde.nasil olacak peki bayiler bu Tjk nin düşündüğü cirodan