Toprağa düşenlerimiz (Üsteğmen Bedirhan Bey)


Rukiye Karadoğan

Rukiye Karadoğan

20 Ekim 2017, 07:09

Anadolu coğrafyasının her karışında şehit kanı, ana ağıdı, yiğit mücadelesinden izler mevcuttur. Bu izlerin kimileri gelecek nesillerle yoğun olarak zamana taşınırken kimileri de az bilinir hale gelmiştir.Ancak rivayetler, hikayeler, belgeler ve tarih hiçbir kahramanı, hiçbir yiğidi unutmamış,unutturmamıştır. Kurtuluş savaşında Anadolu’nun her bir yanında verilen mücadelede yaşanmışlıkları ile bütün yiğitler, bir vefayı, bir hatırlanmayı, bir duayı ve sahiplenmeyi bekler         bizden.
Üsteğmen Bedirhan Bey, 1892 yılında Ardahan İli Göle İlçesi Pülümür (Dölekçayır) Köyü’nde doğdu. Babası Arif Bey Annesi İnci Hanım’dır. Bedirhan Bey dünyaya gözlerini açtığında Ardahan ve Kars Rus işgali altındaydı. Bedirhan Bey’in babası Arif Bey,yörenin eşrafından olup bir dönem Göle’de kaymakamlık yapmıştır. Göle idadisini bitirdikten sonra bugün Azerbeycan’a bağlı Gence’ye giderek öğretmen yetiştiren Dâru’l-Muallimin’de eğitim öğretime başlayan Bedirhan Bey,buradan mezun olduktan sonra Göle’nin Zavotlar Köyü’nde öğretmenlik hayatına başlamıştır.Gerek öğrencilik gerekse öğretmenlik yıllarında Rus işgaline karşı amansız bir mücadele veren Bedirhan Bey’in çeşitli defalar Ruslar tarafından tutuklandığı, Tiflis’te tutuklanıp esir alındığı, esaretten kaçıp Ardahan’a kadar yaya geldiğine dair büyüklerden birçok hikâye anlatılır. 
1917 Bolşevik İhtilali’nden sonra bölgeden yavaş yavaş çekilen Rus ordusu, ellerindeki silahları Ermenilere ve Hıristiyan Gürcülere bırakmıştı. Bu silahlarla bölgede büyük katliam hazırlıklarına başlayan Ermeniler,Şenkaya’ya bağlı Akşar’ı bir nevi mühimmat deposu haline getirdikleri haberini alan Bedirhan Bey,bizzat kendisinin oluşturduğu 500 kişilik süvari milisle beklenmedik bir gece vakti oraya baskın düzenlemiş, bütün silahları ele geçirmişti. Böylece katliam planları bozulmuş olan Ermeniler çareyi kaçmakta bulmuşlardı. Bu olayı duyan Halit Paşa Bedirhan Bey’i takdir edip teğmen rütbesi ile orduya almıştır. Bu tarihten sonra Bedirhan Bey öğretmenlik gömleğini çıkarıp genç bir subay olarak askeri üniformasını giymiştir. 
Bedirhan Bey’in de genç bir subay olarak içinde yer aldığı Şark Ordusu, Doğu bölgemizi Rus, Ermeni ve Gürcü işgalinden tamamen temizlediği günlerde Batı bölgelerimiz Birinci Dünya Savaşı’nın galibi devletlerin himayesindeki Yunan Ordusu tarafından adım adım işgal ediliyordu.Batı Anadolu’yu yakıp yıkan Yunanlılar Ankara Polatlı’ya kadar ilerlemişlerdi. Top sesleri altında toplanan Millet Meclisi Başkent’in daha doğuya, Kayseri veya Sivas’a taşınmasını bile tartışmaya başlamıştı. 
O günlerde Bedirhan Bey henüz üç aylık evliydi. Büyük Taarruz’a katılacak Şark Ordusu için de hazırlıklar yapılıyordu. Bedirhan Bey çok sevdiği komutanı Halit Paşa’ya Şark Ordusu’na gönüllü olarak katılmak istediğini söyleyince Komutanı ‘Daha üç aylık evlisin’ diyerek kalmasını istemiş, Bedirhan Bey de “Düşman memleketin ortasına kadar girsin, her tarafı yakıp yıksın,elimizden yurdumuzu alsın ben de eşimin koynunda yatayım mı?” diyerek ısrarını sürdürmüştü. Bu söz üzerine Halit Paşa gözleri nemlenmiş halde  Bedirhan Bey’i kucaklayarak “tamam tamam”demiştir.  
Günler süren yolculuktan sonra Polatlı’ya gelen Şark Ordusu diğer ordularla birlikte Yunan Ordusu ile Çeşme’de sonlanacak bir savaşa giriştiler. Böylece Bedirhan Bey Büyük Taarruz’da destansı kahramanlıklara imza atmış bulunan Şark Ordusu’nun komutanlarından birisi olarak tarihe geçmiştir. 
Büyük Taarruzda Batı Cephesi Komutanları ve Şehitleri isimli kitap Bedirhan Bey’le ilgili şu bilgilere yer vermiştir: “Teğm. 1337 P. 592 no ile 3. Tümen 8. Alay. 3. Tabur 10. Bölük Takım Komutanı, Poyralı Tepe’de şehit düştü.”
Genel Kurmay’dan alınan Askeri Safahat Belgesi’nde  Bedirhan Bey’in 1308 tarihinde doğduğu, 1 Haziran 1336 yılında askeri birliğe dahil olduğu, 12 Eylül 1337 yılında teğmenliğe tayin edildiği, 1 Eylül 1338 tarihinde ise şehit düştüğü kaydedilmiştir. Buna göre Bedirhan Bey 30 yaşında şehit düşmüştür.
Yine Genel Kurmay’da kayıtlı askeri safahat belgesinde şehadeti ile ilgili şu bilgiler yer almıştır: 
“29/30 Ağustos 1338/1922 gecesi Küçük Köy İstasyonu’nun batısındaki tepede meydana gelen süngü muharebesinde emsaline numune teşkil edecek bir kahramanlık ve cesaret ibrat etmiş ve harp ettiği esnada yaralanmış ve 1 Eylül 1338 tarihinde Sıhhiye Bölüğü’nde şehiden vefat etmiştir. Fedekarane hizmetlerine karşılık olarak eşi Şehnaz Hanım ve validesi İnci Hanım’a bir üst rütbeden (Üsteğmen) maaş tahsis edilmiştir.”
Aynı belgede yer alan bir başka bilgiye göre ise, “22.05.1926 tarihinde “M 4916” numaralı İstiklal Madalyası ile taltif edilmiştir’ denilmektedir.
Bedirhan Bey’in mezarı bugün Dumlupınar Şehitliği’ndedir. Mezar taşında Göle Üsteğmen, Arif Oğlu Bedirhan 1922 kaydı bulunmaktadır.
 

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.